~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁)...။ေဟတုပစၥေယာ
(၂)...။ အာရမၼနပစၥေယာ
(၃)..။အဓိပတိပစၥေယာ
(၄)....။အနႏၱရပစၥေယာ
(၅)....။.သမနႏၱရပစၥေယာ
(၆).....။.သဟဇာတပစၥေယာ
(၇).....။အညမညပစၥေယာ
(၈)....။.နိႆယပစၥေယာ
(၉).....။.ဥပနိႆယပစၥေယာ
(၁၀)...။.ပုေရဇာတပစၥေယာ
ေရွး၌ ျဖစ္ႏွင့္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ကမၻာဦးက၊ ေနႏွင့္လသို႔၊ ေရွ ႔ကျဖစ္လာ၊ ေနာက္ကျဖစ္လာသည့္၊ တရားစုစု၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၁)....။.ပစၦာဇာတပစၥေယာ
(၁၂).....။.အာေသဝနပစၥေယာ
(၁၃)......။.ကမၼပစၥေယာ
(၁၄)....။၀ိပါကပစၥေယာ
(၁၅).....။.အာဟာရပစၥေယာ
(၁)...။ေဟတုပစၥေယာ
ေညာင္ပင္ အစရွိသည္တို႔၏ အျမစ္သည္ ထိုသစ္ပင္တို႔အား ပင္စည္ျပန့္ပြားျခင္း၏ အေၾကာင္းအျဖစ္ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့ ေလာဘ၊ေဒါသ၊ေမာဟာ အေဒါသ၊အေလာဘ၊ အေမာဟ အားျဖင့္ေျခာက္ပါးေသာ ဟိတ္တရားတို့၏ သဟဇာတ္ သမၸယုတ္ျဖစ္ေသာ ခႏၶာငါးပါး၊ ရုပ္နာမ္တရားတို့အား စည္ပင္ျပန့္ပြားေၾကာင္း၏ အျဖစ္ျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိေသာ ေဟတုပစၥည္း။
၁။ ေဟတုပစၥေယာ
ဟိတ္ေျခာက္ပါးျဖစ္၍ ပစၥယုပၸန္တရားတို႔အား အျမစ္သဖြယ္ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(ေရေသာက္ျမစ္လွ်င္၊ ယင္းသစ္ပင္ကို၊ စည္ပင္ေစမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ၊ ေဟတုပစၥည္းေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
၁။ ေဟတုပစၥေယာ
ဟိတ္ေျခာက္ပါးျဖစ္၍ ပစၥယုပၸန္တရားတို႔အား အျမစ္သဖြယ္ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(ေရေသာက္ျမစ္လွ်င္၊ ယင္းသစ္ပင္ကို၊ စည္ပင္ေစမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ၊ ေဟတုပစၥည္းေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၂)...။ အာရမၼနပစၥေယာ
ၾကိဳးလြန္၊ ေတာင္ေဝွး အစရွိသည္ သည္ မစြမ္းနိုင္သူလူအေပါင္းအား ဆြဲရာ၊ ေထာက္ရာ အားျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့ ရူပါရံုအစရွိေသာ အာရံုေျခာက္ပါး ပစၥည္းတရားတို့၏ ေလးပါးေသာ နာမကၡႏၶာတို့အား ဆြဲရာ၊ ေထာက္ရာ၊ အာရံုျပဳရာအားျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိေသာ အာရမၼနပစၥည္း။
၂။ အာရမၼဏပစၥေယာ
အာ႐ံုေျခာက္ပါးျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ေတာင္ေဝွးႀကိဳးတန္း၊ သူမစြမ္းကုိ၊ မပန္းရေစ၊ ထိုင္ထေစမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳျပန္၊ အာရမၼဏေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
၂။ အာရမၼဏပစၥေယာ
အာ႐ံုေျခာက္ပါးျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ေတာင္ေဝွးႀကိဳးတန္း၊ သူမစြမ္းကုိ၊ မပန္းရေစ၊ ထိုင္ထေစမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳျပန္၊ အာရမၼဏေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၃)..။အဓိပတိပစၥေယာ
ေလးကြ်န္းသနင္း သၾကားမင္းသည္၊ စက္တြင္းအာဏာ၊ ပိုင္ထိုက္ရာဟူ၊ ခပ္သိမ္းလူကို၊ ျပိဳင္သူေဝးကြာ၊ အာဏာလႊမ္းမိုး၊ အစိုးရျခင္းျဖစ္သကဲ့သို့၊ အေလးအျမတ္ျပဳေစအပ္သည္၊ ေျခာက္ရပ္အာရံု၊ ေလးစံုေသာ ဆႏၵ-စိတၱ-ဝီရိယ-ဝီမံသ တို႔၏ မိမိဆိုင္ရာ၊ နာမ္ခႏၶာႏွင့္၊ သဟဇာတ္မွန္၊ နာမ္ရုပ္မ်ားစြာ၊ ငါးခႏၶာကို၊ အာဏာလႊမ္းမိုး၊ အစိုးရျခင္းျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိသည့္ အဓိပတိပစၥည္း။
၃။ အဓိပတၱိပစၥေယာ
အႀကီးအမွဴးျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(စၾကာမင္းရွင္၊ အုပ္စိုးသြင္သို႔၊ ၿပိဳင္ရွင္မရိွ၊ စိုးအုပ္ဘိ၊ အဓိပတိေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
၃။ အဓိပတၱိပစၥေယာ
အႀကီးအမွဴးျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(စၾကာမင္းရွင္၊ အုပ္စိုးသြင္သို႔၊ ၿပိဳင္ရွင္မရိွ၊ စိုးအုပ္ဘိ၊ အဓိပတိေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၄)....။အနႏၱရပစၥေယာ
စတုဒီပ၊ စကၠိႏၵသည္ သားလွသည္းခ်ာ ၾသရသာကို နန္းလ်ာထီးျဖဴ ေဆာင္းႏွင္းမူလ်က္ နတ္ရြာတက္၏ သို႕၊ ပဋိသေႏၶ အစရွိေသာ ေရွးေရွးေသာ နာမကၡႏၶာတို့၏ ထင္ရွားမရွိ ခ်ဳပ္ေလျခင္းျဖင့္ ပထမဘဝင္အစရွိေသာ ေနာက္ေနာင္ေသာ နာမကၡႏၶာတို႔အား မိမိ၏ အျခားမဲ့ ၌ ျဖစ္ခြင့္ေပး၍ ေက်းဇူးျပဳျခင္း လကၡဏာရွိေသာ အနႏၱရပစၥည္း။
၄။ အနႏၲရပစၥေယာ
အျခားမဲ့ (တဆက္တည္း အၾကားမရိွ) ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(စၾကာမင္းဖ်ား၊ နတ္ရြာလားေသာ္၊ သားႀကီးနန္းရ၊ ျဖစ္ရပမာ၊ ျခားရာမရိွ၊ ေက်းဇူးရိွ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~၄။ အနႏၲရပစၥေယာ
အျခားမဲ့ (တဆက္တည္း အၾကားမရိွ) ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(စၾကာမင္းဖ်ား၊ နတ္ရြာလားေသာ္၊ သားႀကီးနန္းရ၊ ျဖစ္ရပမာ၊ ျခားရာမရိွ၊ ေက်းဇူးရိွ)
(၅)....။.သမနႏၱရပစၥေယာ
ေလးကြ်န္းေရာင္ရွိန္၊ ေတာက္ေလာင္ထိန္သည့္ ဘူမိႏၵရာဇ္ ေစာသနစ္၏ ခ်စ္သားၾသရသာ ဥပရာကို နန္းလ်ာေဆာင္ႏွင္း အလွည့္သြင္းလ်က္ ေတာထြက္ျခင္းအမႈသည္ ထိုသားၾကီးရတနာအား မင္းအျဖစ္ကိုရေစျခင္းငွာ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့ ေနာက္ေနာက္ေသာ နာမကၡႏၶာတို့အား ျဖစ္ခြင့္ေပးေသာ ေရွးေရွးေသာ နာမကၡႏၶာတို့၏ ခ်ဳပ္ေပ်ာက္ျခင္းျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိေသာ သမနႏၱရပစၥည္း။၅။ သမနႏၲရပစၥေယာ
ေကာင္းစြာ အျခားမဲ့ (တဆက္တည္း အၾကားမရိွ) ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(စၾကာမင္းဖ်ား၊ ေတာထြက္သြားေသာ္၊ သားႀကီးနန္းရ၊ ျဖစ္ရပမာ၊ ျခားရာမရိွ၊ ေက်းဇူးရိွ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ေကာင္းစြာ အျခားမဲ့ (တဆက္တည္း အၾကားမရိွ) ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(စၾကာမင္းဖ်ား၊ ေတာထြက္သြားေသာ္၊ သားႀကီးနန္းရ၊ ျဖစ္ရပမာ၊ ျခားရာမရိွ၊ ေက်းဇူးရိွ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၆).....။.သဟဇာတပစၥေယာ
ဆီမီးေတာက္သည္ မိမိေတာက္ထြန္းသည္ႏွင့္ တစ္ျပိဳင္နက္ အလင္းေရာင္ျဖစ္ေစသကဲ့သို့၊ ေဝဒနကၡႏၶာ အစရွိသည္တို႔၏ သဟဇာတ္ရုပ္နာမ္တရားတို႔အား လည္းေကာင္း၊ ပထဝီအစရွိေသာ မဟာဘုတ္တို့၏ ႂကြင္းေသာ မဟာဘုတ္ဥပါဒါရုပ္တို႔အားလည္းေကာ
အတူတကြ ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း၊
(ဆီမီးေတာက္ေသာ္၊ အလင္းေပၚသို႔၊ ထို႔တူတသီး၊ ပစၥည္းပစၥယုပၸန္၊ အတူျဖစ္ဟန္ကို)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
အတူတကြ ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း၊
(ဆီမီးေတာက္ေသာ္၊ အလင္းေပၚသို႔၊ ထို႔တူတသီး၊ ပစၥည္းပစၥယုပၸန္၊ အတူျဖစ္ဟန္ကို)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၇).....။အညမညပစၥေယာ
အေျခေလးခု၊ အေျခႏွစ္ခုရွိေသာ သတၱဝါတို႔၏ ထို အေျခေလးခု အေျခႏွစ္ခုတို့သည္ အခ်င္းခ်င္း တစ္ေခ်ာင္းသည္ တစ္ေခ်ာင္းအား အျပန္အလွန္အေထာက္အပံ့ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို႕ နာမကၡႏၶာေလးပါးတို႔၏ လည္းေကာင္း၊ မဟာဘုတ္ေလးပါးတို႔၏လည္းေကာင္း၊ ပဥၥေဝါကာရ ပဋိသေႏၶ နာမကၡႏၶာႏွင့္ ဟာဒယ ဝတၳဳတို့၏ လည္းေကာင္း အခ်င္းခ်င္း တစ္ပါးသည္ တစ္ပါးအား အျပန္အလွန္အေထာက္အပံ့ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိေသာ အညမညပစၥည္း။.
၇။ အညမညပစၥေယာ အခ်င္းခ်င္းအျပန္လွန္ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း၊
(သစ္သားသံုးခြ၊ ခ်င္းခ်င္းမသို႔၊ အညမညံ၊ ျပန္လွန္သမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
၇။ အညမညပစၥေယာ အခ်င္းခ်င္းအျပန္လွန္ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း၊
(သစ္သားသံုးခြ၊ ခ်င္းခ်င္းမသို႔၊ အညမညံ၊ ျပန္လွန္သမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၈)....။.နိႆယပစၥေယာ
ေျမၾကီးအစရွိသည္သည္ သစ္ပင္ႏြယ္ သတၱဝါတို႔၏ မွီရာျဖစ္သကဲ့သို့၊ စကၡဳအစရွိေသာ ေျခာက္ပါးေသာဝတၳဳရုပ္တို႔၏ စကၡဳဝိညာဏ္ အစရွိေသာ ခုႏွစ္ပါးေသာ ဝိညာဏ္တို႔အား ေရွး၌ မွီရာျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳျခင္း၊ ပုဆိုး အစရွိသည္သည္ ပန္းခ်ီ ေဆး အစရွိသည္ တို႔၏ တကြမွီရာျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့၊ နာမကၡႏၵာ ေလးပါး မဟာဘုတ္ေလးပါးတို႔၏ မိမိမွႂကြင္းေသာ နာမကၡႏၶာ မဟာဘုတ္ စိတၱဇရုပ္ ဥပါဒါရုပ္ တို့အား တကြမွီရာျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳျခင္း လကၡဏာရွိေသာ နိႆယပစၥည္း။၈။ နိႆယပစၥေယာ
မီွရာျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း၊
(သစ္ပင္တည္ရာ၊ ေျမပမာလွ်င္၊ မီွရာတည္မႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
မီွရာျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း၊
(သစ္ပင္တည္ရာ၊ ေျမပမာလွ်င္၊ မီွရာတည္မႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၉).....။.ဥပနိႆယပစၥေယာ
မိုးတြင္းေလးလပတ္လံုးရြားေသာမို
အားႀကီးေသာ အေၾကာင္းျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(မိုးႀကီးပမာ၊ သတၱဝါေတြ၊ တည္ေနႏိုင္မႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ၊ ဥပနိႆယေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
အားႀကီးေသာ အေၾကာင္းျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(မိုးႀကီးပမာ၊ သတၱဝါေတြ၊ တည္ေနႏိုင္မႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ၊ ဥပနိႆယေခၚ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၀)...။.ပုေရဇာတပစၥေယာ
ကမာၻဦးက ကြန္႕ျမဳးေရာင္ရႊန္း ေနလဝန္းတို႔သည္ အလင္းကိုမွီကုန္ေသာ သတၱဝါတို႔အား ေရွး၌ ျဖစ္၍ ထိုထိုအလိုရွိအပ္ေသာ အမႈ႕ၾကီးငယ္တို႔ကို ျပီးေစျခင္းငွာေက်းဇူးျပဳသကဲ့သိ
၁၀။ ပုေရဇာတပစၥေယာ ေရွး၌ ျဖစ္ႏွင့္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ကမၻာဦးက၊ ေနႏွင့္လသို႔၊ ေရွ ႔ကျဖစ္လာ၊ ေနာက္ကျဖစ္လာသည့္၊ တရားစုစု၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၁)....။.ပစၦာဇာတပစၥေယာ
အစာမစား၊ ဖြားစနုနယ္ လင္းတငယ္တို့၏ ေနာင္ဝယ္စားရလတၱံ႔ဟု ခ်င္ျခင္းေစတနာသည္ထို လင္းတငယ္တို႕အား ခႏၶာမေၾက၊ မေသမေပ်ာက္၊ ေမႊးေတာင္ေပါက္၍ အေလ်ာက္ဘာသာ ၾကီးျမင့္လာေအာင္ ေကာင္းစြာေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့၊ ေနာက္၌ျဖစ္ေသာ ပဥၥေဝါကာရ နာမကၡႏၶာတို႕၏ ေရွး၌ ျဖစ္ေသာ ရူပကၡႏၶာတို့အား မခ်ဳပ္မေပ်ာက္ တစ္ဆယ္ခုႏွစ္ခ်က္ စိတၱကၡဏတိုင္ေရာက္ေအာင္ အသက္ရွည္ေစျခင္းျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိေသာ ပစာၦဇာတပစၥည္း။၁၁။ ပစၧာဇာတပစၥေယာ
ေနာက္၌ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(လင္းတငယ္ေသာ္၊ အစာေမွ်ာ္သို႔၊ ေနာက္ေပၚလာသည့္၊ ပစၥည္းတရားစု၊ ေက်းဇူူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ေနာက္၌ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(လင္းတငယ္ေသာ္၊ အစာေမွ်ာ္သို႔၊ ေနာက္ေပၚလာသည့္၊ ပစၥည္းတရားစု၊ ေက်းဇူူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၂).....။.အာေသဝနပစၥေယာ
ေရွးေရွးလိမ္းက်ံအပ္ ထံုအပ္ေသာ အရက္၊ နံသာ၊ အစရွိသည္တို႔၏ အနံ႔သည္ ေနာက္ေနာက္ ထံုအပ္ေသာ အရက္ နံ႔သာ အစရွိသည္တို႕အား အတိုင္းထက္အလြန္အခိုး အနံ႔ထြက္ေစျခင္းငွာ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့ ေရွးေရွး၌ျဖစ္ေသာ ပထမေဇာအစရွိသည္တို႔၏ ေနာက္ေနာက္ရွိေသာ ဒုတိယေဇာ အစရွိသည္တို႔အားအဆင့္ဆင့္တိုးပြ
ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိေသာ အာေသဝနပစၥည္း။
၁၂။ အာေသဝနပစၥေယာ
အဖန္တလဲလဲ မီွဝဲထံုအပ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(ေရွးေရွးထံုထား၊ နံ႔သာလားသို႔၊ ေရွ ႔ဖ်ားက်မ္းဂန္၊ ေလ့လာသန္လပ္၊ ေနာက္ထပ္က်မ္းဂန္၊
အျမင္သန္သည္၊ ဧကန္အာေသဝနသေဘာတည္း။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ေက်းဇူးျပဳျခင္းလကၡဏာရွိေသာ အာေသဝနပစၥည္း။
၁၂။ အာေသဝနပစၥေယာ
အဖန္တလဲလဲ မီွဝဲထံုအပ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(ေရွးေရွးထံုထား၊ နံ႔သာလားသို႔၊ ေရွ ႔ဖ်ားက်မ္းဂန္၊ ေလ့လာသန္လပ္၊ ေနာက္ထပ္က်မ္းဂန္၊
အျမင္သန္သည္၊ ဧကန္အာေသဝနသေဘာတည္း။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၃)......။.ကမၼပစၥေယာ
သရက္၊ မာလကာ၊ တမာ၊ ေခြးေတာက္ပင္ အစရွိသည္တို႔၏ မ်ိဳးေစ့သည္ ထိုထို သရက္ မာလကာ တမာ ေဖြးေတာက္ပင္ အစရွိသည္၏ ေပါက္ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္သကဲ့သို႔ ကုသိုလ္၊ အကုသိုလ္ အစရွိေသာေစတနာတို႔၏ အခုဘဝ သဟာဇာတျဖစ္ေသာ ရုပ္နာမ္တရားတို႔အားလည္းေကာင္း ေနာက္ေနာက္ေသာ ခဏ ေနာက္ေနာက္ေသာ ဘဝတို႔၌ ရလတၱံ႔ေသာ ဝိေပါက္နာမကၡႏၶာ ကဋတၱာရုပ္တို႕အား လည္းေကာင္း ျဖစ္ေၾကာင္းျဖစ္၍၊ (၀ါ) ျဖစ္ေစျခင္းငွာ ျပဳျပင္တတ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳျခင္း လကၡဏာရွိေသာ ကမၼပစၥည္း။
၁၃။ ကမၼပစၥေယာ
အေၾကာင္းကံျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(မ်ဳိးေစ့အလား၊ ပမာထား၍၊ ႏွစ္ပါးေသာကံ၊ အေျခခံကာ၊ ေဝဖန္သမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
၁၃။ ကမၼပစၥေယာ
အေၾကာင္းကံျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(မ်ဳိးေစ့အလား၊ ပမာထား၍၊ ႏွစ္ပါးေသာကံ၊ အေျခခံကာ၊ ေဝဖန္သမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၄)....။၀ိပါကပစၥေယာ
ခ်မ္းေအးျခင္းသေဘာကိုျဖစ္ေစဘိ
အက်ဳိးျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ခ်မ္းရိပ္နားေန၊ သြန္းေလေျပသို႔၊ ကံေနအလား၊ အျဖစ္မ်ားမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
အက်ဳိးျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ခ်မ္းရိပ္နားေန၊ သြန္းေလေျပသို႔၊ ကံေနအလား၊ အျဖစ္မ်ားမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၅).....။.အာဟာရပစၥေယာ
တိုင္ အစရွိသည္သည္ ထုပ္၊ ေလ်ာက္၊ ျခင္၊ ခံ၊ နံရံ၊ အမိုး စသည္တို႔အား ေထာက္ပံ့တည္တံ့ေစျခင္းအားျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို ့ဖႆ၊ ေစတနာ၊ ဝိညာဏ္၊ ကဗဠီကာရအာဟာရဟု ဆိုအပ္ေသာ အာဟာရတရားေလးပါးတို႔၏ သဟဇာတ္ရုပ္နာမ္တို႔အား ေထာက္ပံ့ေဆာင္ရြက္ေသာအားျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္း လကၡဏာရွိေသာ အာဟာရပစၥည္း။၁၅။ အာဟာရပစၥေယာ
ေထာက္ပ့ံ ခိုင္ခံေစတတ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(အိမ္ကို က်ားကန္၊ ျဖစ္ရဟန္သို႔၊ သ႑ာန္တူစြ၊ ေထာက္ပံ့မသည့္၊ အာဟာရျဖစ္မႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ေထာက္ပ့ံ ခိုင္ခံေစတတ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(အိမ္ကို က်ားကန္၊ ျဖစ္ရဟန္သို႔၊ သ႑ာန္တူစြ၊ ေထာက္ပံ့မသည့္၊ အာဟာရျဖစ္မႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၆)....။ဣျႏၵိယပစၥေယာ
(၁၇)...။ဈာနပစၥေယာ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၈)....။မဂၢပစၥေယာ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၉)....။သမၸယုတၱပစၥေယာ
(၂၀).....။.ဝိပၸယုတၱပစၥေယာ
(၂၁).....။အတိၳိပစၥေယာ
(၂၂)....။နတၳိပစၥေယာ
(၂၃)....။ဝိဂတပစၥေယာ
(၂၄).....။.အဝိဂတပစၥေယာ
(၁၆)....။ဣျႏၵိယပစၥေယာ
ျမိဳ႕ျပေက်းရြာ သီးသန္႔ေပး၍ ေမြးေကၽြးခန္႔ထား မႈးမတ္မ်ားတို႔သည္ အခ်င္းခ်င္းအစိုးရျခင္း သတၱိကို မျဖစ္မူ၍ မိမိပိုင္ရာ အာဏာအတြင္း လူခပင္းကို ႏွိမ္နင္းလႊမ္းမိုး အစိုးရျခင္းျဖင့္ ကိုးစားအားျပဳရာျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့ နာမကၡႏၶာ ေလးပါးတို႔၏ သဟဇာတ္ျဖစ္ေသာ ရုပ္နာမ္တရားတို႔အား တကြျဖစ္၍ အစိုးရျခင္း၊ စကၡဳအစရွိေသာ ဝတၳဳေျခာက္ပါးတို႔၏ စကၡဳဝိညာဏ္ အစရွိေသာ သတၱဝိညာဏဓာတ္တို႔အား ထိုက္ေလ်ာက္သည့္အားေလ်ာ္စြာ ေရွ႕၌တည္၍အစိုးရျခင္း ရုပ္ဇီဝိတိေျႏၵ၏ ကလာပ္တူ ကမၼဇရုပ္တို႕အား တစ္ကြျဖစ္၍ အစဥ္ေစာင့္ေရွာက္ေသာအားျဖင့္ အစိုးရျခင္း ဤသို႕ဆိုအပ္ခဲ့ျပီးေသာ အစိုးရျခင္းျဖင့္ေက်းဇူးျပဳျခင္
အစိုးရသည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(မိမိဆိုင္ရာ၊ ကိစၥမွာလွ်င္၊ ေကာင္းစြာစိုးရ၊ ျဖစ္ရစင္စစ္၊ ပေဒသရာဇ္၊ စိုးအုပ္လွစ္သို႔)
အစိုးရသည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(မိမိဆိုင္ရာ၊ ကိစၥမွာလွ်င္၊ ေကာင္းစြာစိုးရ၊ ျဖစ္ရစင္စစ္၊ ပေဒသရာဇ္၊ စိုးအုပ္လွစ္သို႔)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၇)...။ဈာနပစၥေယာ
ၾကီးလွခြန္အား စြမ္းပကားႏွင့္ ေတာင္ဖ်ားေတာင္ေပၚ တက္ေမွ်ာ္နိုင္သူသည္ အားပါးႏြဲ႔လ် မစြမ္းၾက၍ ေအာက္ကေနသူလူအေပါင္းတို႔အား အေဝးအနီး အၾကီးအငယ္မဆို ထိုထုိအရပ္၍တည္ေသာ အလိုရွိအပ္ေသာဝတၳဳတို႔ကို ထင္း၇ွား႐ွဳ ႔ေစ သိေစျခင္းငွာ ေျပာၾကားျခင္းအားျဖင့္ေက်းဇူးျ
၁၇။ စ်ာနပစၥေယာ
ကမၼ႒ာန္းအာ႐ံုသို႔ကပ္၍ စူးစူးစိုက္စိုက္ ႐ႈတတ္သည္၏ အျဖစ္ျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(သစ္ပင္ေတာင္ငူ၊ တတ္သသူသည္၊ ေအာက္သူတို႔အား၊ ၾကည့္ေျပာျငားသို႔။)
၁၇။ စ်ာနပစၥေယာ
ကမၼ႒ာန္းအာ႐ံုသို႔ကပ္၍ စူးစူးစိုက္စိုက္ ႐ႈတတ္သည္၏ အျဖစ္ျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(သစ္ပင္ေတာင္ငူ၊ တတ္သသူသည္၊ ေအာက္သူတို႔အား၊ ၾကည့္ေျပာျငားသို႔။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၈)....။မဂၢပစၥေယာ
သားရဲရွိရာ ဤမွာဖက္မွ သားရဲကင္းရာ ဟိုမွာဖက္သို႔ ပို႔ေဆာင္တတ္ေသာ ကုတို႔သူၾကီးပညာရွိသည္ ကုတို႔စီးသူလူအေပါင္းအား သားရဲေဘးဒဏ္ ရမၼက္ကင္းရာ ဟိုမွာဖက္သို႔ ေရာက္ေစေၾကာင္း ျဖစ္သကဲ့သို႕ ၊ ကုသိုလ္ ဝိပါက္ ကရိယာ မဂၢင္တရားရွစ္ပါးတို႔၏ သဟဇာတ္ရုပ္နာမ္တရား တို႔အား မဲညစ္ေသာ သာဝဇၨအကုသိုလ္အျဖစ္မွ ျဖဴစင္ေသာ အနဝဇၨအဖို႕သို႔ ေရာက္ေၾကာင္းအားျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္း၊
သားရဲကင္းရာ ဤမွာဖက္မွ သားရဲရွိရာ ဟိုမွာဖက္သို႔ ပို႕ေဆာင္တတ္ေသာ ကုတို႔သူၾကီး သူစဥ္းလဲသည္ ကုတို႔စီးသူလူအေပါင္းအား သားရဲရွိရာဤမွာဖက္သို႔ေရာက္မွား
သံသရာမွ ထြက္ေျမာက္ေၾကာင္းနည္းလမ္းျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(ပမာကူသို႔၊ ေဆာင္ယူပို႔သို႔၊ ထို႔တူနိဗၺာန္၊ ေရာက္ေၾကာင္းမွန္ျပဳ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
သားရဲကင္းရာ ဤမွာဖက္မွ သားရဲရွိရာ ဟိုမွာဖက္သို႔ ပို႕ေဆာင္တတ္ေသာ ကုတို႔သူၾကီး သူစဥ္းလဲသည္ ကုတို႔စီးသူလူအေပါင္းအား သားရဲရွိရာဤမွာဖက္သို႔ေရာက္မွား
သံသရာမွ ထြက္ေျမာက္ေၾကာင္းနည္းလမ္းျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာတရားလည္းေကာင္း
(ပမာကူသို႔၊ ေဆာင္ယူပို႔သို႔၊ ထို႔တူနိဗၺာန္၊ ေရာက္ေၾကာင္းမွန္ျပဳ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၁၉)....။သမၸယုတၱပစၥေယာ
ႏို႕ရည္ ေထာပတ္ ပ်ား သကာ ဟူေသာ စတုမဓူ အရသာသည္ အခ်င္းခ်င္း ႏွီးေႏွာသင့္ေလ်ာ္အစပ္ေတာ္သကဲ့
ယွဥ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(စတုမဓူ၊ ေရာသည့္တူေပ၊ စိတ္ေစႏွစ္ပါး၊ ခြဲျခားမရ၊ ယွဥ္ၾကသမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
ယွဥ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(စတုမဓူ၊ ေရာသည့္တူေပ၊ စိတ္ေစႏွစ္ပါး၊ ခြဲျခားမရ၊ ယွဥ္ၾကသမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
(၂၀).....။.ဝိပၸယုတၱပစၥေယာ
အစပ္ အဖန္ အငံ အခါး စသည္ျပားေသာ အရသာသည္ အခ်င္းခ်င္းေရာေႏွာေပါင္းထားျ
မယွဥ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ရသေျခာက္ပါး၊ ေရာစပ္ထားသို႔၊ ျခားနားမတူ၊ ျဖစ္ဟန္မူသို႔၊ ထို႔တူမျခား၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~မယွဥ္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ရသေျခာက္ပါး၊ ေရာစပ္ထားသို႔၊ ျခားနားမတူ၊ ျဖစ္ဟန္မူသို႔၊ ထို႔တူမျခား၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
(၂၁).....။အတိၳိပစၥေယာ
ေျမၾကီး ျမင္းမိုရ္ အစရွိသည့္ ခပ္သိမ္း စိမ္းရွင္ ျမက္သစ္ပင္အေပါင္းတို႔အား မိမိထင္ရွားရွိေသာအားျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳသကဲ့သို့ ဆိုအပ္ခဲ့ျပီးေသာ နာမကၡႏၶာေလးပါး မဟာဘုတ္ေလးပါး အာရံုေျခာက္ပါး ရုပ္ဝတၳဳေျခာက္ပါး ပဥၥေဝါကာရနာမကၡႏၶာ၊ ဖႆ ေစတနာ ဝိညာဏ ကဗဠီကာရအာဟာရ ရုပ္ဇီဝိတိေျႏၵ အစရွိေသာ ပစၥည္းတရားတို႔၏ မိမိနွင့္ဆိုင္ရာ ပစၥယုပၸန္တရားတို႔အား တကြနက္ျဖစ္၍ ထင္ရွားရွိျခင္း၊ ေထာက္ပံ့ေစနိုင္ေသာအားျဖင့္ တကြထင္ရွားရွိျခင္း အစိုးရေသာအားျဖင့္ တကြထင္ရွားရွိျခင္း သတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းဟုဆိုအပ္ေသာ အတိၳိပစၥည္း။၂၁။ အတၳိပစၥေယာ
ထင္းရွားရိွဆဲျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ျမင့္မိုရ္ေျမႀကီး၊ ေထာက္ပ့ံနည္းသို႔၊ ပစၥည္းသတၱိ၊ ေက်းဇူးရိွ၊ အတၳိပစၥည္းေခၚ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ထင္းရွားရိွဆဲျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ျမင့္မိုရ္ေျမႀကီး၊ ေထာက္ပ့ံနည္းသို႔၊ ပစၥည္းသတၱိ၊ ေက်းဇူးရိွ၊ အတၳိပစၥည္းေခၚ။)
(၂၂)....။နတၳိပစၥေယာ
ေနေရာင္၏ ဝင္ေပ်ာက္ျခင္းသည္ လေရာင္ထြန္းေတာက္ျခင္းငွာေက်းဇူ
မရိွသည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ၿငိမ္းေသေလၿပီး၊ ဆီမီးတႏၲဳ ေက်းဇူးျပဳသို႔၊ ထို႔တူမွတ္ဘိ၊ မရိွသမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~မရိွသည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ၿငိမ္းေသေလၿပီး၊ ဆီမီးတႏၲဳ ေက်းဇူးျပဳသို႔၊ ထို႔တူမွတ္ဘိ၊ မရိွသမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
(၂၃)....။ဝိဂတပစၥေယာ
ညဥ့္၏ ကင္းကုန္ျခင္းသည္ ေနအာရံုတက္ျခင္းငွာေက်းဇူးျပဳ
၂၃။ ဝိဂတပစၥေယာ
ကင္းမဲ့ခ်ဴပ္ေပ်ာက္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ေနေရာင္ေပ်ာက္ကင္း၊ လေရာင္လင္းသို႔၊ ခ်ဳပ္ကင္းေလမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~၂၃။ ဝိဂတပစၥေယာ
ကင္းမဲ့ခ်ဴပ္ေပ်ာက္သည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(ေနေရာင္ေပ်ာက္ကင္း၊ လေရာင္လင္းသို႔၊ ခ်ဳပ္ကင္းေလမႈ၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
(၂၄).....။.အဝိဂတပစၥေယာ
မဟာသမုဒၵရာသည္ တိမိရ တိပိဂၤလ မဟာတိမိရ စေသာ ငါးၾကီးတို႔အား မိမိႏွင့္မကင္းစေကာင္းေသာအားျ
မကင္းသည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(သမုဒၵရာ၊ ငါးေပ်ာ္ရာသို႔၊ မကင္းေသာအား၊ ယင္းတရားစု၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
ဣတိ၊ ဤသို႔။ စတုဝီသတိ ပစၥယာ၊ ႏွစ္ဆယ့္ေလးပစၥည္းတို႔သည္။ မဟာပကရေဏ၊ အနႏၲနယ သမႏၲ မဟာပ႒ာန္းက်မ္းႀကီး၌။ ဌိတာ၊ တည္ကုန္သည္။ ေဟာႏၲိ၊ ျဖစ္ကုန္၏။
မကင္းသည္ျဖစ္၍ ေက်းဇူးျပဳတတ္ေသာ တရားလည္းေကာင္း။
(သမုဒၵရာ၊ ငါးေပ်ာ္ရာသို႔၊ မကင္းေသာအား၊ ယင္းတရားစု၊ ေက်းဇူးျပဳ။)
ဣတိ၊ ဤသို႔။ စတုဝီသတိ ပစၥယာ၊ ႏွစ္ဆယ့္ေလးပစၥည္းတို႔သည္။ မဟာပကရေဏ၊ အနႏၲနယ သမႏၲ မဟာပ႒ာန္းက်မ္းႀကီး၌။ ဌိတာ၊ တည္ကုန္သည္။ ေဟာႏၲိ၊ ျဖစ္ကုန္၏။
No comments:
Post a Comment